Nieuw-Solidaristisch Alternatief!

Het identitair en revolutionair verzet! – Weg van de Wetstraat, op naar de Volksstaat!

Communautarisme

Posted by drietand op 26 oktober, 2007

De communautaristen (“communautarians”) hebben krachtige kritieken geformuleerd op het liberalisme (in al haar vormen). Het fundamentele doel van elk liberalisme is het maximaliseren van individuele vrijheid door een neutraal systeem te construeren waarbinnen geen enkele groep gefavoriseerd wordt door de overheid of iemand anders. De eerste krachtenveld dat moest worden geneutraliseerd met het oog op de staat door de liberalen was deze van de religie. Doorheen de eeuwen zijn de liberalen echter de implicaties van hun ideologie in alle domeinen van het menselijke leven gaan invoeren, culminerend in ondermeer de pro-immigratie houding van de moderne Europese staten die een neutrale houding (“etnisch indifferentisme”) hebben aangenomen t.a.v. het historische bestaan en de achtergrond van hun eigen volkeren en bevolkingen.

Communautarisme is een omkering van liberalisme in die zin dat het gemeenschappelijk bezit van de gemeenschap als essentieel vertrekpunt neemt, tegengesteld aan de vrijheid van het individu. Volgens communautaristen is de theorie van het sociaal contract uiteindelijk a-historisch. Nooit was er een moment in het verleden waarop “individuen” samenkwamen en overeenkwamen om bestuurd te worden zoals dat vandaag de dag het geval is. Integendeel, de gemeenschap primeert op het individu. Het individu is geboren in een gemeenschap op een bepaald moment en werd erin gesocialiseerd naar z’n levensweg. Het individu kan zijn identiteit enkel en alleen vormen via gemeenschappen, door de concepten uit z’n taal die hem door z’n cultuur verschaft worden. In die zin gaan communautaristen dan ook akkoord met de Aristoteliaanse visie dat mensen sociale wezens zijn. Taal is de conditio sine qua non voor elke sociale orde. Dit toont aan dat “individuen” bijlange niet zo geïsoleerd zijn van een ander, als liberalen beweren. We zijn ondergedompeld in de sociale wereld van onze taal. Enkel de meest originele denkers van elk tijdperk lanceren originele gedachten en concepten, weinigen onder hen over dat.

Voor communautaristen betekent individualisme niks anders dan atomisering. In plaats van het individu te bevrijden van tirannie, atomiseert het individualisme enkel z’n gemeenschappen en isoleert het individu (van z’n generatiegenoten, voorouders en nakomelingen, zich beroepend op de Tocqueville). Deze isolatie is net hetgeen wat hem zo kwetsbaar maakt t.a.v. despotisme, in tegenstelling tot z’n voorouders die in uitgebreide familienetwerken leefden. De ontwortelden, onthechten, individuen in liberaal-kapitalistische democratieën vinden zichzelf volledig overgegeven aan de genade van de krachtigste groepen die bestaan in hun maatschappijen en hun agenda’s. Terwijl vroeger mensen werkten om te leven, leven ze in liberaal-kapitalistische democratieën om te werken.

Communautaristen richten hun pijlen ook op andere liberale heilige huisjes zoals “het neutrale systeem”. Zij vragen zich af wie er in zo’n cultuurloze maatschappij zou willen leven? Culturen en gemeenschappen zijn de bron van gemeenschappelijke waarden die we delen met onze naasten. Deze gemeenschappelijke sociale waarden zijn het raamwerk waarbinnen we ons leven inrichten en de wereld rondom ons betekenis geven. Waarom zouden we dan een neutrale houding ertegenover moeten aannemen? Liberalen trivialiseren en relativeren culturen en gemeenschappen waarbij ze ondertussen het individueel besef van plaats en betekenis vernietigen. Het logische resultaat is een onthechtte massa van geïsoleerde en vervreemdde menselijke wezens die miserabel leven in een spiritueel verarmde wereld. Het verklaart ook veel waarom liberaal-kapitalistische democratieën te lijden hebben onder hoge zelfmoordcijfers, drugsmisbruik, lage geboortecijfers, schizofrenie,…

Elk startpunt van een communautaristische alternatief voor liberalisme is dan ook een maatschappij die gemeenschapsbanden cultiveert en versterkt, in tegenstelling tot de paranoïde liberale tendens tot het bewapenen van het individu met rechten die enkel in tegenspraak zijn tot zijn/haar gemeenschap. De vrijheid van een individu kan enkel gemaximaliseerd worden door zijn/haar gemeenschappen en gemeenschapsbanden met tijdsgenoten te versterken. Dit is in tegenstelling met de liberale visie op vrijheid die in negatieve termen (gericht tegen anderen) gedefinieerd wordt. Alasdair MacIntyre is ook geïnteresseerd in het laten herleven van heel wat klassieke politieke theorie, en dan vooral de Aristoteliaanse ethiek. Individuen zouden kunnen georganiseerd worden in bepaalde sociale instituties en verbanden die bepaalde waarden zouden cultiveren voor hun eigen goed.

In de Oudheid meenden de Atheense democraten dat politieke participatie van alle burgers een wezenskenmerk van de democratie vormt. Een burger die niet deelnam aan de politiek werd volgens Pericles door de gemeenschap als een nietsnut beschouwd. De Atheense democratie was een participatiedemocratie, althans voor degenen die er de rechten voor bezaten. Vreemdelingen hadden die rechten per definitie niet, evenmin als vrouwen en slaven. De Atheense democratieopvatting was daarmee sterk monocultureel en exclusief. Naast rechten hadden burgers ook plichten, en in die zin was de Atheense opvatting communautaristisch aangezien alle burgers werden geacht een aantal morele principes te delen. Ook heden ten dage dient men aan gemeenschappelijke waarden een centrale plaats toe te kennen, al zijn niet alle communautaristen zo veeleisend als de Grieken dat waren. Niettemin veronderstellen ook eigentijdse communautaristen zoals Alasdair Macintyre of Charles Taylor, behalve een hoog niveau van democratische participatie, ook een grote mate van culturele homogeniteit. Politieke participatie en culturele homogeniteit zijn evenwel niet noodzakelijk met elkaar verbonden.

Liberale democratie daarentegen is enkel gebaseerd op de procedures voor het nemen van beslissingen. De visie op democratisch burgerschap kan worden onderscheiden naar het antwoord op de vraag of er een procedurele consensus gewenst is dan wel een inhoudelijke consensus. Liberalen pleiten voor het eerste, communautaristen voor het tweede. In de liberale democratieopvatting, waarin alleen overeenstemming nodig is over de procedures (en soms zelfs dat niet eens), worden weinig of geen culturele eisen gesteld en kunnen etnische minderheden in politiek participeren. Daar staat tegenover dat het belang van culturele identiteit in de politiek ook niet wordt erkend in de liberale visie. Enkel in een communautaristische opvatting komt democratie als zijnde volkssoevereiniteit ten volle tot uiting. Volkssoevereiniteit veronderstelt het bestaan van een volksgemeenschap die ondermeer op gemeenschappelijke waarden, tradities, afkomst,… is gestoeld. Een inhoudelijke consensus dus.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

 
%d bloggers liken dit: