Nieuw-Solidaristisch Alternatief!

Het identitair en revolutionair verzet! – Weg van de Wetstraat, op naar de Volksstaat!

Boekentip

Posted by voorhoede op 18 mei, 2008

Interview Misha Glenny: ‘Nieuwe criminelen handelen mondiaal’

10-05-2008
Door Harry Lensink

De Balkan was zijn eye opener. Als historicus en oorlogscorrespondent voor onder meer de BBC en The Guardian deed Misha Glenny (50) verslag van de etnische conflicten in voormalig Joegoslavië. Daarover publiceerde hij het standaardwerk The Balkans: Nationalism, War and the Great Powers, 1804-1999.

Waar iedereen een bloedige botsing zag van etnische en religieuze verschillen, ontwaarde Glenny daarnaast hoe leiders van verschillende facties geld en goederen uitwisselden, hoe ze een gezamenlijk belang hadden bij de oorlog. Aangezet door zijn Joegoslavische ervaringen reisde de verslaggever de afgelopen jaren de wereld af en ontdekte die kruisbestuiving tussen gangsters, ondernemers en politici ook in andere – voormalige – brandhaarden. Daarover schreef hij McMaffia: A Journey Through the Global Criminal Underworld.

Om bij de Balkan te beginnen: het beeld dat u schetst, is uiterst cynisch. Leiders doen goede zaken, desnoods met elkaar, terwijl hun volkeren elkaar op leven en dood bestrijden.
‘Wij correspondenten waren allemaal gefixeerd op het etnische conflict; tegelijkertijd wisten we dat er heel veel geld omging. Ook kwamen we soms grensoverschrijdende camaraderie tegen. Ik heb Ratko Mladic ooit een gesprek horen voeren met zijn Kroatische tegenstander. Ze maakten grappen en lachten. Mladic vertelde me achteraf dat ze oude vrienden waren. Pas toen ik McMaffia schreef, kwam ik erachter dat georganiseerde misdaad, primitieve kapitalistische cumulatie en de behoefte van oligarchen om koninkrijken te stichten de belangrijkste drijvende krachten achter de oorlog waren.’

Samenwerking tussen criminelen, ambtenaren, politici en ondernemers is niet nieuw. Wat is er veranderd?
‘De omvang. Georganiseerde misdaad is sinds de late jaren tachtig uitgegroeid tot een heel grote onderneming, een multinational. Dat komt allereerst door de val van het communisme in de voormalige Sovjetstaten, waardoor instituties als politie en justitie ophielden te functioneren. Tegelijk zie je de wereldwijde liberalisering van de geld- en goederenmarkt, die heeft geleid tot een dramatische toename van de migratie-, handels- en geldstromen. Die twee dingen hebben een mondiale schaduweconomie geschapen, die af en toe samenvloeit met de reguliere economie.’

Het is deels een semantische en juridische discussie. Wat wij onwettig vinden, hoeft bij de buren niet crimineel te zijn.
‘Het is inderdaad soms lastig om te zien waar de legale economie stopt en de illegale begint. Neem opnieuw Rusland. Daar bieden criminelen bescherming aan oligarchen. Als zulke particuliere beveiligingsorganisaties de wet voorschrijven, doordat er geen functionerend justitieel systeem is, dan creëren ze in feite het wettelijke kader voor handel. Je zou kunnen zeggen dat in de jaren negentig goederen en diensten die in West-Europa illegaal waren, zoals drugs- en vrouwenhandel, de facto legaal waren in Rusland.’

Het gaat dus om landen in een overgangsfase. Nu Poetin op geheel eigen wijze orde probeert te scheppen, krimpt het speelveld voor de criminelen, oligarchen en voormalige communistenleiders. Is het probleem van ‘McMaffia’ tijdelijk?
‘De staat is ontwaakt, Poetin heeft de Russi­sche Beer uit zijn winterslaap gehaald. Die is verrast wakker geworden en heeft gezien dat iemand zijn honing had opgegeten. Op zoek naar de daders zijn de oligarchen aangepakt. En de laatste tijd zie je dat ook de leiders van de georganiseerde misdaad worden vervolgd. Natuurlijk blijven er individuen die buitensporige winsten maken met de handel in olie en gas, in sommige gevallen de KGB-mensen die door Poetin zelf in het zadel zijn geholpen. Het land is dus nog steeds corrupt, maar meer onder controle van de staat, meer geïnstitutionaliseerd. Dat geldt voorlopig toch echt niet voor landen als Armenië, Azerbeidzjan of Kazachstan.’

Het begrip ‘McMaffia’ duidt ook op ‘branding’. Is dat een verschil met de klassieke maffia?
‘De nieuwe misdaadsyndicaten zijn multinationals, hun handelsaspiraties zijn mondiaal. Waar een markt is, proberen ze aanwezig te zijn. De klassieke maffia is veel hiërarchischer en veel meer gebonden aan de wetten van de clan. De nieuwe maffiosi vechten ook onderling oorlogen uit, maar dat zijn territoriale geschillen, geen vendetta’s. Ze zijn meer economisch gedreven, efficiënter. Voor hen is het imago van geweld, de dreiging ermee, veel belangrijker dan het geweld zelf.’

U geeft voorbeelden van terroristische organisaties als Al Qaida, die samenwerken met internationale misdaadbenden. Hoe verhoudt de strijd tegen terrorisme zich tot de bestrijding van georganiseerde misdaad?
‘Er worden miljarden en miljarden besteed aan terrorismebestrijding. Een heel scala aan overheidsmaatregelen is goedgekeurd en ingevoerd vanwege de War on Terror. Maatregelen die vooral leiden tot aantasting van privacy voor burgers en uitholling van de rechtspositie van verdachten. Maar de schaduweconomie van de georganiseerde misdaad is een veel groter probleem dan terrorisme. Misschien dat de Verenigde Staten door de hypotheekcrisis inzien hoe kwetsbaar de internationale financiële markten zijn en hoezeer het nodig is om samen te werken met andere landen. Dit is het moment om met zijn allen te zeggen: laten we ons banksysteem herzien. Laten we een eind maken aan offshore-constructies, laten we een eind maken aan financiële vrijhavens. Want van dat systeem maken de criminelen volop gebruik.’

De invloed van nationale overheden is beperkt. Ook als ze samenwerken. Banken en andere multinationals profiteren van het grijze gebied. Ze zullen altijd op zoek gaan naar nieuwe vrijhavens.
‘Maar laten we het ze dan moeilijk maken! Natuurlijk, als Liechtenstein voor de eisen zwicht, dan gaan ze naar Dubai. Maar zorg dan dat dat pijn doet. De Verenigde Arabische Emiraten kwamen onder zware druk toen Bush erachter kwam dat het meeste geld aan de terroristen was overgemaakt vanuit Dubai. De Emiraten hebben nu toegezegd het bankverkeer beter te controleren en zich te committeren aan internationale afspraken. Het is een begin. Aangezien de Verenigde Staten nog altijd een kwart van de wereldeconomie bepalen, hebben ze nog steeds veel invloed. Het moment is er om die invloed te doen gelden. Laten we wel wezen, iedere politieman kan je vertellen wat de meest effectieve manier is om een crimineel aan te pakken: achter zijn geld aan gaan. Hit them where it hurts. Handhaaf je de mogelijkheid van belastingontduiking in het voordeel van multinationals, verwacht dan niet iets te kunnen doen aan mondiale georganiseerde misdaad.’

Hier en daar toont u begrip voor wat de internationale ondernemer/crimineel zegt en doet. De onderliggende boodschap in ‘McMaffia’ lijkt op die momenten een aanklacht tegen de onwetendheid en de onverschilligheid van de westerse consument.
‘Voor de man in de straat is de aanwezigheid van georganiseerde misdaad nauwelijks waarneembaar. Als burgers een illegale dvd of een pakje sigaretten voor de helft van de prijs kopen, hebben ze geen idee dat ze op dat moment het eindstation zijn van een groot crimineel netwerk. Punt is dat wij de belangrijkste consumenten zijn van al deze illegaal aangeboden goederen. Het boek is daarmee inderdaad een aanklacht tegen de manier waarop de zogenaamde mondiale liberalisering plaatsheeft. Gelijke kansen voor iedereen wordt vaak als argument gebruikt door voorstanders van globalisering, maar de wereld is absoluut geen level playing field. Handelsbarrières belemmeren de afzet van goedkope producten uit armere landen. Dus is het logisch dat mensen uit minder rijke gebieden proberen om via een schaduweconomie hun waar te verkopen in het Westen.’

Bron: Vrij Nederland

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

 
%d bloggers liken dit: